podróż do świata, który zniknął

Zakłady Mechaniczne PZL-Wola, Warszawa

Zakłady Mechaniczne powstały w 1951 roku, pod nazwą Zakłady Mechaniczne im. Marcelego Nowotki. Zajmowały się produkcją silników wysokoprężnych i zespołów prądotwórczych. W latach 60. pracowało tu około 6 tys. osób. Teren całego zakładu objętego zakazem fotografowania i klauzulą poufności. Na 60 ha znajdowało się kilka olbrzymich hal i wiele mniejszych zabudowań, w których trwała produkcja, w czasie której panował tak ogromny hałas, że pracownicy nie mogli spokojnie rozmawiać. Część tajnej produkcji dla wojska, miała także miejsce w podziemnych halach ukrytych pod naziemnymi budynkami. Niewielu pracowników wiedziało że na terenie fabryki znajduje się kilka schronów. W zakładach produkowano także silniki do samochodów Żubr A80, a później nawet silnik o mocy 1000 KM do czołgu PT-91M. Zakłady wytwarzały również wiele pomników, które ozdabiały ulice Warszawy  (Pomnik Chwała Saperom, Pomnik Kościuszkowców, Pomnik Małego Powstańca), a także wielu innych polskich miast. W 1990 roku nazwa zakładu została zmieniona na obecną. Zniknął także pomnik patrona stojący przed zakładem.

Fabryka zachowała się w niemal niezmienionym stanie od czasu wyjścia z pracy ostatniego pracownika. W biurze projektowym na desce kreślarskiej dalej widnieje szkic produkowanego tutaj silnika, a w ogromnych halach zakładu znaleźć można rdzewiejące bloki czy też kompletne silniki.

Zakład posiadał własną straż pożarną.

Niezwykła jest złożoność budynków i ilość tajemniczych zakamarków.

pzl_pano

W XXI wieku zakład zaczął podupadać, aż w końcu w 2011 roku został zamknięty.

Dawniej